Aktualizacja: 14.02.2026
Wiele osób zastanawia się, od którego pokolenia można wziąć ślub w Polsce oraz czy związek z kuzynem jest legalny. Wątpliwości budzi również to, czy rodzeństwo cioteczne może wziąć ślub i jak wygląda to w świetle prawa cywilnego oraz kościelnego.
Temat pokrewieństwa a małżeństwa wraca regularnie, zwłaszcza przy planowaniu formalności ślubnych. W Polsce kuzyni mogą wziąć ślub cywilny. Zakaz dotyczy wyłącznie linii prostej oraz rodzeństwa. Warto jasno rozróżnić, co mówi prawo cywilne, a jakie zasady obowiązują przy ślubie kościelnym.
Jeśli jesteś na etapie przygotowań, sprawdź również formalności i planowanie ślubu krok po kroku, aby uniknąć niepotrzebnych komplikacji.
Od którego pokolenia można wziąć ślub w Polsce?
W Polsce kwestie pokrewieństwa i zawierania małżeństw reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
Małżeństwa nie mogą zawrzeć osoby:
- w linii prostej (rodzice – dzieci, dziadkowie – wnuki),
- między rodzeństwem (także przyrodnim).
Oznacza to, że prawo cywilne zabrania małżeństw w najbliższej linii pokrewieństwa. Natomiast dalsze pokrewieństwo, takie jak kuzynostwo, nie jest objęte bezwzględnym zakazem.
Czy kuzyni mogą wziąć ślub?
Tak. W świetle polskiego prawa cywilnego kuzyni mogą zawrzeć związek małżeński.
Kuzyni to krewni w linii bocznej czwartego stopnia. Prawo nie traktuje takiego związku jako kazirodztwa w rozumieniu przepisów karnych ani jako przeszkody małżeńskiej w prawie cywilnym.
Oznacza to, że ślub cywilny między kuzynami jest możliwy bez dodatkowych zgód sądu.
Czy rodzeństwo cioteczne może wziąć ślub?
Rodzeństwo cioteczne to nic innego jak kuzyni pierwszego stopnia. W świetle prawa cywilnego mogą zawrzeć małżeństwo.
Wątpliwości często wynikają z potocznego rozumienia słowa „rodzeństwo”. W sensie prawnym rodzeństwo to osoby mające wspólnych rodziców (lub jednego wspólnego rodzica). Rodzeństwo cioteczne nie należy do tej kategorii.
Czym jest kazirodztwo w świetle prawa?
Kazirodztwo w rozumieniu prawa karnego dotyczy relacji:
- między wstępnymi i zstępnymi (np. rodzic – dziecko),
- między rodzeństwem.
Nie obejmuje ono kuzynów ani dalszego pokrewieństwa w linii bocznej.
To istotne rozróżnienie, ponieważ wiele osób błędnie utożsamia jakiekolwiek pokrewieństwo z zakazem zawarcia małżeństwa.
Stopnie pokrewieństwa – jak je liczyć?
Stopień pokrewieństwa ustala się przez liczbę urodzeń między jedną osobą a wspólnym przodkiem, a następnie do drugiej osoby.
Poniżej uproszczona tabela pokazująca stopnie pokrewieństwa i możliwość zawarcia ślubu cywilnego:
| Relacja | Stopień pokrewieństwa | Ślub cywilny | Ślub kościelny |
|---|---|---|---|
| Rodzic – dziecko | I stopień (linia prosta) | Niedozwolony | Niedozwolony |
| Rodzeństwo | II stopień (linia boczna) | Niedozwolony | Niedozwolony |
| Wuj/ciotka – siostrzeniec/bratanek | III stopień | Niedozwolony | Z reguły niedozwolony |
| Kuzyni (rodzeństwo cioteczne) | IV stopień | Dozwolony | Możliwy po dyspensie |
| Dalsze kuzynostwo | V stopień i dalej | Dozwolony | Dozwolony |
Ślub kościelny a pokrewieństwo – jakie są zasady?
Prawo kanoniczne jest bardziej restrykcyjne niż prawo cywilne. W Kościele katolickim obowiązuje zakaz małżeństwa do czwartego stopnia pokrewieństwa w linii bocznej.
W przypadku kuzynów pierwszego stopnia możliwa jest jednak dyspensa, czyli specjalne zezwolenie wydawane przez odpowiednie władze kościelne.
Dlatego planując ślub kościelny, warto wcześniej skonsultować sytuację z kancelarią parafialną.
Jeśli zastanawiasz się nad wyborem formy ceremonii, sprawdź również różnice między ślubem cywilnym a kościelnym.
Czy przyrodnie rodzeństwo może wziąć ślub?
Nie. Przyrodnie rodzeństwo, czyli osoby mające jednego wspólnego rodzica, traktowane jest przez prawo tak samo jak rodzeństwo pełne. Małżeństwo jest niedozwolone.
Najczęstsze wątpliwości dotyczące pokolenia
Często pojawia się pytanie: „od którego pokolenia można być razem?”. W praktyce zakaz dotyczy najbliższych relacji rodzinnych – w linii prostej i między rodzeństwem. Od poziomu kuzynostwa pierwszego stopnia prawo cywilne dopuszcza zawarcie małżeństwa.
Warto pamiętać, że niezależnie od kwestii prawnych, decyzja o ślubie zawsze wiąże się z szeregiem formalności, takich jak dokumenty czy rezerwacja terminu ceremonii. Na dalszym etapie pojawia się również wybór stylizacji – w tym sukni ślubnej, która często jest jednym z kluczowych elementów przygotowań.
FAQ – najczęstsze pytania
Od którego pokolenia można wziąć ślub?
W Polsce zakazane są małżeństwa w linii prostej oraz między rodzeństwem. Kuzyni mogą zawrzeć związek małżeński.
Czy kuzyni mogą wziąć ślub w Polsce?
Tak, prawo cywilne nie zabrania zawarcia małżeństwa między kuzynami.
Czy rodzeństwo cioteczne może wziąć ślub?
Tak, ponieważ nie jest to pokrewieństwo w linii prostej ani między rodzeństwem.
Czy ślub kościelny kuzynów jest możliwy?
Tak, ale może wymagać uzyskania dyspensy zgodnie z prawem kanonicznym.
Czy przyrodnie rodzeństwo może się pobrać?
Nie, prawo cywilne zabrania zawarcia małżeństwa między przyrodnim rodzeństwem.
Podsumowanie
Polskie prawo cywilne zakazuje zawierania małżeństw w linii prostej oraz między rodzeństwem. Kuzyni i rodzeństwo cioteczne mogą wziąć ślub cywilny. W przypadku ślubu kościelnego mogą obowiązywać dodatkowe zasady, w tym konieczność uzyskania dyspensy.
Znajomość stopni pokrewieństwa pozwala uniknąć nieporozumień i stresu na etapie planowania ceremonii.